» » » ضـرورت آخـرت گـرايـى كـارگزاران از منظر امـام على علیه السلام - ویژه ولادت با سعادت حضرت علی علیه السلام

 
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ الْمُتَمَسِّکِینَ بِوِلاَیَةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ

ضـرورت آخـرت گـرايـى كـارگزاران از منظر امـام على علیه السلام - ویژه ولادت با سعادت حضرت علی علیه السلام

نویسنده: admin | تاریخ: 20 اردیبهشت 1393

 
 
آخرت گرايى

در ساختار حكـومت علـوى دولتمردان بايد داراى ويژگيهايـى باشند كه يكـى از آنها آخـرت گـرايـى است. البته معاد بــاورى به دولتمردان اختصاص نـدارد و همه مـردم بايـد قيامت گـرا باشنـد; زيـرا قيامت بـاورى در جلـوگيـرى از ناهنجاريهاى اجتماعى نقشـى بنيـاديـن دارد و سبب خـود سـازى است. از اينـرو, قــرآن و معصـومان(ع) مردم را به آخـرت گـرايـى دعوت كـرده انـد.(1) امام علـى(ع) مـى فـرمايـد: اينك تـوصيه ام به شما ايـن است كه مرگ را فراباد آوريد و از ميزان غفلت تان بكاهيـد. آخـر چگـونه از چيزى غفلت مى كنيد كه هرگز از شما غافل نمى شـود و كسـى را اميد داريد كه هيچ مهلت تان نمى دهد؟
اندرزگويانتان هميـن مردگان بـس كه بى آنكه سـوار شـوند, بردوش ديگران به سـوى گـورها برده مى شـوند و بـى آنكه آهنگ فرود آمدن داشته باشند, در گورها فرود مىآيند. چنانكه گـويى هرگز از آباد كنندگان دنيا نبوده انـد و آخـرت پيـوسته سرايشان بـوده است.(2) معاد باورى در جلـوگيرى از رياست طلبـى و انحرافات مالى و ادارى نقشـى بنياديـن دارد. از اينرو آخرت گرايـى بـراى دولتمردان از اهميت و يژه اى برخـور دار است; زيرا دولتمردان با اموال عمـومى و جان مردم ارتباط دارند; و هريك به گـونه اى بر مسند قدرت قرار دارنـد و قـدرت معمـولا انسانها را در معرض لغزش ها قرار مـى دهد. بـرخـى از دولتمردان از حكـومت سـوء استفاده كـرده, به رقابت و جناح بندىهاى سياسـى مـى پردازنـد. واقعيت ايـن است كه خيلـى از رقابتها و جناح بندىهاى سياسـى براى كسب قـدرت صـورت مـى گيرد و يكـى از آفـات نظامها به شمار مـىآيـد. امـروزه در جهان جنايات گسترده اى از سـوى صاحبان قدرت به وقـوع مى پيوندد بى ترديد, اگر آنان لحظه اى به ياد قيامت بـودنـد, دست خـود را به خـون هزاران انسان بى گناه آغشته نمى ساختند.
امام على(ع), در خصوص كيفر رهبران ستمگر, از رسول خدا(ص) چنيـن نقل مـى كنـد: (انـى سمعت رسـول الله يقـول: يوتـى يـوم القيامه بالامام الجائر و ليـس معه نصير و لا عاذر, فيلقـى فـى نار جهنـم فيدور فيها كما تدور الرحى, ثـم يرتبط فى قعرها.)(3) از پيامبر شنيدم كه فرمود:
(در روز قيامت, پيشـواى ستـم پيشه را در حـالـى كه هيچ ياور و مدافعى ندارد, مىآورند; پس به دوزخـش مى افكنند و چنان سنگ آسيا مى گردد تا در قعر دوزخ به زنجير كشيده شـود.) امام على(ع), به عنـوان رهبرى آخرت گرا, براى ايجاد جامعه اى مكتبـى و ضابطه مند, همه مـديـران خويـش را به آخـرت گـرايـى فـرا مـى خـوانـد تا از نـاهنجـاريهاى اجتماعى, مـالـى و ريـاست طلبـى در حكـومت اسلامـى جلوگيرى شـود. آن بزرگـوار, پيـش از آنكه دولتمردان خـود را به قيامت گرايى سفارش كند, خـود آخرت گرا بـود و در گفتار و كردار آخرت گرايى اش را نمايان مـى ساخت تا براى همه رهبران ديگر الگـو باشد. او فرمود:
(به خـدا سـوگند كه اگر شبها را بر بستر خارهاى پرگزنـد سعدان به صبح آرم و دست و پـايـم به غل و زنجيـر كشيـده شـود, بسـى دلپذيرتر از آن است كه در قيامت خدا و رسولـش را ملاقات كنـم در حالـى كه به بنده اى از بنـدگانـش ستـم روا داشته باشـم و يا از حطام دنيا چيزى به ناحق گرفته باشـم. آخر براى ايـن تـن خاكى ـ كه بند بند آن به پـوسيدگـى مـى شتابـد و دوران بـس دراز در زير تـوده هاى خاك مـى ماند ـ چگـونه به ستـم بر احدى دست يازم؟)(4) امام علـى(ع) اصحاب و مـديران خـود را مخاطب قرار داده فرمـود:
(اسباب سفـر آماده كنيـد ـ خـدايتان بيامـرزد ـ كه نـداى كـوچ همـواره طنيـن افكـن است. دوران مـانـدگـارى در دنيا را نـاچيز بشماريد و با شايسته تريـن تـوشه اى كه در اختيار داريـد به آخرت روى آريد... و بـدانيـد كه مـرگ چنان چشم در چشـم شما دوخته كه گويا هـم اكنون چنگالهايـش را در پـوستتان فرو برده است... پـس وابستگيهاى دنيا را ببريد و به تـوشه تقوا تكيه كنيد.)(5) يكى از آفات مهمـى كه همه مردم, مخصـوصا مديران حكـومتـى, را تهديد مـى كنـد, دنياگرايـى است. در فرهنگ امام علـى وابستگـى به دنيا مورد نكوهـش واقع شده است.(6) امام على(ع) دولتمردان خود را به زهـد و پـرهيز از دنياگرايى سفارش كرد تا آفات دنياگرايـى آنان را تهديد نكند و هميشه به ياد قيامت باشنـد. نامه امام به شريح بـن حارث, قاضـى آن حضـرت كه خانه اى را به هشتاد دينار خـريـده بـود, در بردارنده نكات مهمى است كه اشاره به بخشى از آن ضرورى مى نمايد:
(...به مـن گزارش داده انـد كه به هشتاد دينار خانه اى خريده اى, برايـش سندى تنظيـم كرده اى و شاهدانى گرفته اى... اى شريح, بدان كه در آينـده اى بـس نزديك كسـى به سـراغت مـىآيـد كه به سنــدت نمى نگرد و از دليل و شاهـدانت نمـى پـرسـد; تـو را بهت زده از آن خانه بيرون مى كشـد و تنها به خانه گـور مـى سپارد. پـس اى شريح, نيك بنگر, مبادا كه ايـن خانه را جز به مال خـود خريده باشـى و يا جز از راه مشروع بهايـش پرداخته باشى كه در ايـن صـورت خانه دنيا و خانه آخرت را يكجا باخته اى! اى شـريح, اگر هنگام خـريـد آن خانه به مـن مراجعه مـى كردى, بر اساس ايـن نسخه, برايت سندى تنظيـم مى كردم كه در خريدش ـ حتـى به بهاى درهمى رغبت نمـى كردى چه رسـد به بهاى افزون تر, و آن نسخه چنيـن است: خريـدار: بنـده خوار.
فروشنده: بنده اى در آستانه كوچ.
مـورد معامله: خانه اى از خانه هاى فـريب آباد در منطقه نيستان و خطه تباهان.
اين خانه از چهار سـو به چهار حد محدود مـى شـود: اوليـن حـد به زمينه انواع آفات; دومين حد به كانون انگيزه هاى مصيبت; سـوميـن حد به هوسهاى سقـوط آفرين و چهارميـن حد به شيطان اغواگر; و در اين حد است كه در ايـن خانه گشوده مى شود...)(7) فراخوانى امام علـى(ع) به آخـرت گـرايـى به معنـاى تـرك دنيا و رفع مسئوليتهاى سياسى و اجتماعى نيست.
از منظر علـى, دنيا و آخرت مكمل يكديگرند و سرنـوشت انسانها در دنيا شكل مى گيرد. از اينرو, حضرت دنيا را پل آخرت مـى دانـد.(8) برهميـن اساس, على محمد بـن ابـى بكر را به بهره گيرى از دنيا و آخرت فرا خواند و فرمود: ("فانه" لابدلك نصيب مـن الدنيا و انت الى نصيبك مـن الاخره احـوج.)(9) على(ع) به مديرانـش سفارش كرد كه از قيامت غافل نباشند. زيرا آخرت گرايى نقـش اساسـى در ميزان مـوفقيت آنان دارد. او به نعمان زرقى, فرماندار بحريـن, نـوشت: (...و لا تكـن مـن الغافلين عن امر معادك...)(10) همچنيـن حضرت خطاب به مالك اشتر فرمود:
بر نفـس خود حاكـم نخواهى بـود, مگر آنكه همه هدفت روز قيامت و بازگشت به خدا باشد...)(11) نكـوهـش دنيا از سـوى امام على(ع) بـدان معنـا نيست كه دنيا ارزش نـدارد. اگـر دنيا ارزش نـداشت, خـداونـد دنيا را نمـىآفـريـد. آنچه مـورد نكـوهـش قرار گرفته, دلبستگـى به دنياست. چنانكه على نيز به آن تصريح كرده است.(12) استـاد شهيـد مطهرى, در ايـن خصـوص, مـى نـويسد:
(در نهج البلاغه... آمـده است كه شخصـى خـدمت اميرالمـومنان(ع) آمد و شروع كرد به مذمت از دنيا كه دنيا چه قـدر بـد است؟ ايـن مرد شنيده بود كه بزرگان دنيا را مذمت مـى كنند, خيال كرده بـود كه مقصـود از مذمت دنيـا واقعيت ايـن جهان است... نمـى دانست كه آن چه بـد است دنيـا پـرستـى است... ايـن بـود كه علـى(ع) به او فرمـود: تو فريب دنيا مى خـورى, دنيا تـو را فريب نمى دهد..., تا آنجا كه فرمـود: دنيا با كسـى كه با صداقت رفتار كند, صديق است و بـراى كسـى كه آن را درك كنـد, مـايه عافيت است. دنيـا معبـد دوستان خدا, مصلاى فرشتگان خـدا, فـرودگاه وحـى خـدا, تجارتخانه اولياى خدا است...) رهبران و دولتمردان مـوفق بدون جذب شدن به دنيا خدمات بزرگـى را براى بشريت انجام دادند. خدمات امام راحل گواه درستى اين سخن است.
حاكمان ستمگر بـراى مـديران خـود,(13) آنان را به قيامت گـرايـى سفارش مى فرمود تا آنها از حكومت سوء استفاده نكرده از خـونريزى بپرهيزند. او به مالك فرمود: (...بپرهيز از خونها و ريختـن آن به ناروا... (كه) نخستيـن داورى خـداونـد سبحان در روز رستاخيز درباره خونهايى است كه ريخته اند. پـس حكومت خود را با خـونريزى ناروا نيرومند مكـن كه خـونريزى ناروا قـدرت را به ناتـوانـى و سستـى مـى كشـانـد; بلكه دولت را از صـاحب آن به ديگرى بگرداند.)(14) بـى ترديد اگر رهبران و دولتمردان ستمگر به ياد قيامت بودند و ايـن كلمات پيامبراسلام را به خاطر مى سپردند, ستم نمى كردند. رسول الله(ص) فرمودند:
(هركس بعد از مـن منصبى را بپذيرد, روز قيامت او را كنار صراط نگاه مى دارند و فـرشتگان نامه اعمالـش را مـى گشاينـد; اگر عادل بود, خـدا او را به بركت عدالتـش نجات مـى دهد, اگر ستمگر بـود, صراط چنان بر او فشار مىآورد كه تمام مفاصلـش از هـم جدا مى شود و سپس در آتـش سرنگون مى گردد.)(15) يكى از لغزشهاى دولتمردان, سـوء استفاده از بيت المال است. متاءسفانه برخـى از دولتمردان, در استفاده از اموال عمومـى, قيامت را فـرامـوش كرده, به ثـروت اندوزى مى پردازند.
امام علـى(ع) مـديران خود را به معاد باورى فـرا مـى خـوانـد تا نـاهنجـاريهاى مـالـى در جـامعه اسلامـى به وجـود نيـايد.
حضرت خطاب به دو تـن از دولتمردان خود كه در بهره گيرى از اموال عمـومـى عدالت را رعايت نكـرده بـودنـد, نـوشت:
(...به مـن خبر داده اند كه تو كشت زمين را برداشته; آنچه پايت بـدان رسيـده, براى خـود نگاه داشته اى و آنچه كه در دستت بـوده خورده اى. حساب خود را به مـن باز پس بده و بدان كه حسابرسى خدا از حسابـرسـى مـردمان بزرگتـر است.(16)... چـون مجال بيشتـر در خيانت به امت به دستت افتاد, شتابان حمله كردى و آنچه تـوانستى از مالـى كه براى بيـوه زنان و يتيمان نهاده بودنـد, ربـودى... پناه بـر خـدا, آيا به رستاخيز ايمان نـدارى و از حساب و پرسـش بيـم نـدارى؟)(17) بـى ترديـد اگر دولتمردان سفارشهاى علـى را همواره مـورد تـوجه قرار دهند و با كردار نيك روزگار بگذرانند, خدا به آنان پاداش مى دهد. چنانكه على(ع) به يكى از مديران خـود فرمود:
(اعلـم ان الـدنيا فانيه و الاخـره آتيه و اعمل صالحا تجز خيرا فـان عمل ابـن آدم محفـوظه عليه و انه مجزى به; فعل الله بنا و بك خيرا.)(18) ايـن نـوشتار را با كلماتـى از مـولا علـى(ع) به پايان مى بريـم. آن پيشـواى معصـوم خطاب به همگان فرمودند: (در ايـن دنيا از كسـانـى پنـدگيـريـد كه مـى گفتنـد: چه كسـى از ما نيرومندتر است؟ اما همانها را به سـوى قبرهايشان حمل كردند, در حالى كه از خـود اختيارى نداشتند و در قبرها وارد شدند در حالى كه ميهمـانـان نـاخـوانـده بـودند...)(19)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پى نوشت :
1ـ بقره, آيه ;28 آل عمران, آيه ;9 مائده, آيه ;96 يـونـس, آيه ;4 شـرح نهج البلاغه بحـرانـى, ج 1, ص 127ــ 128.
2ـ فرهنگ آفتاب, ج 8, ص 4562.
3ـ همان, ج 9, ص 4642.
4ـ همان, ص 4651.
5ـ همان, ج 5, ص 2528.
6ـ همان, ج 5, ص 2520 به بعد.
7ـ همان, ج 5, ص ;2530 شرح جعفر شهيـدى, ص 272ـ ;273 شـرح ابـن ابى الحديد, ج 14, ص 236ـ237.
8ـ شـرح شهيـدى, ص ;238 سيـرى در نهج البلاغه, ص ;267 فـرهنگ آفتاب, ج 5, ص 2564.
9ـ الغارات, ج 1, ص 229.
10ـ انسـاب الاشـراف, ج 2, ص 387ـ 388.
11ـ نهج البلاغه, نامه 53, شرح ابـن ابـى الحـديـد, ج 18, ص ;80 شرح شهيدى, ص 339.
12ـ فـرهنگ آفتـاب, ج 8, ص ;4566 سيــرى در نهج البلاغه, ص 267.
13ـ عدل الهى, ص 157, فـرهنگ آفتاب, ج 8, ص 4566.
14ـ انسـاب الاشـراف; ج 2, ص ;388 شـرح شهيدى, ص 274.
15ـ شـرح ابـن ابـى الحـديد, ج 16, ص 95 و 313.
16ـ فـرهنگ آفتاب, ج 5, ص ;2530 و ج 4, ص ;2144 و ج 7, ص 3590.
17ـ شـرح شهيـدى, ص ;339 فـرهنگ آفتاب, ج 9, ص 4648.
18ـ مـديريت و فـرمانـدهـى در اسلام, آيت الله مكارم شيـرازى, ص 177ـ178. انسـاب الاشـراف, ج 2, ص 393.
19ـ شرح شهيـدى, ص ;313 شـرح ابـن ابـى الحـديـد, ج 16, ص 313.

 

نویسنده : علی انصاری

 

احکام, استاد سید, استاد سید حسن ضیایی, استاد ضیائی, اشعار, اعمال ماه رجب, امام حسین علیه السلام, امام زمان عجله الله فرجه الرشریف, امام زمان عجله الله فرجه الشریف, امام سجاد علیه السلام, امام علی علیه السلام, بیماری ودرمان ان از, بیماری ودرمان ان از منظر طب سنتی, تصویری, جنبش مصاف, حجاب, حجت الاسلام والمسلمين فلاح زاده, حضرت رسول علیه السلام, حضرت زهرا سلام الله علیها, حضرت زینب سلام الله علیها, حضرت عباس علیه السلام, دانلود, درمان به, درمان به زبان ساده, درمان بیماریها بدون مصرف دارو, درمان گیاهی, رساله, رمضان, روزه, روزه داری, زلال احکام, سخنرانی, سخنرانی های استاد سید حسن ضیایی, سمت خدا, سید اهل قلم, شبکه سه, شبکه سوم سیما, صوت, صوتی, طب اسلامی و طب سنتی, طب سنتی, طب سنتی اداب اسلامی, طب سنتی ایران, طب سنتی و اسلامی, طنز, عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی, علمی فرهنگی اجتماعی, علی اکبر رائفی پور, فلش, فیلم, قرآن, ماه رمضان, ماه مبارک رمضان, متن, محرم, مداحی, مستند, مصاف, مطالب جالب و خواندنی طب سنتی, مقالاتي پيرامون زندگى حضرت محمد(صلی الله علیه و آله), مقام معظم رهبری, مولودی, نجم الدین شریعتی, نرم افزار, ولادت, ویژه طب سنتی, پخش آنلاین, کاغذ دیواری, کتاب, کتابخانه, کتابخانه شیعه, کلیپ

نمایش تمامی تگ ها

q27.ir
کانال تلگرام

حمایت از ما